Αθήνα, 15 Ιουλίου 2025
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Υγείας
Θέμα: «Ανεπαρκής η φροντίδα στους πάσχοντες από Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής – ιδιαίτερη επιβαρυμένη η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη»
Σημαντικά είναι τα προβλήματα που παρουσιάζονται στην αντιμετώπιση των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής, στη στήριξη των ατόμων που πάσχουν από αυτές, καθώς και των οικογενειών τους. Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ), όπως η ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία και η επεισοδιακή πολυφαγία, αποτελούν σοβαρά σωματικά και ψυχικά νοσήματα, που σχετίζονται με ένα σύνολο από ακραίες συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα σχετικά με τη λήψη τροφής, το βάρος και την εικόνα του σώματος και φέρουν πολλαπλές επιπτώσεις στην υγεία και την ποιότητα ζωής των πασχόντων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχουν τύχει θεσμικής αναγνώρισης ως ασθένεια.
Τα προβλήματα ξεκινούν από την πρωτοβάθμια φροντίδα, που στην χώρα μας είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Στην Αθήνα, καλύπτεται σε έναν βαθμό από ελάχιστες δομές εξωνοσοκομειακής φροντίδας (εξωτερικά ιατρεία νοσοκομείων, 18ΑΝΩ, ΑΜΚΕ). Στη Θεσσαλονίκη, η μοναδική δομή που υπάρχει είναι μια ΑΜΚΕ, η οποία καλύπτει γενικότερα όλη τη Βόρεια Ελλάδα και που, σύμφωνα με καταγγελίες, υπολειτουργεί. Ο Σύλλογος «ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ», που ιδρύθηκε από γονείς και φίλους πασχόντων από ΔΠΤ και με πρωτοβουλία επιστημονικών φορέων του Αιγινήτειου νοσοκομείου, στο πλαίσιο της διεκδίκησης οργανωμένης πρωτοβάθμιας φροντίδας, έχει προτείνει την «πιλοτική λειτουργία ενός Κέντρου Ημέρας από το ΕΚΠΑ με τη διατύπωση ενός προγράμματος λειτουργίας που πρότειναν οι πανεπιστημιακές κλινικές Αιγινήτειου και ΑΤΤΙΚΟΥ με κρατική χρηματοδότηση».
Οι δημόσιες δομές θεραπείας των ΔΠΤ είναι περιορισμένες και υποστελεχωμένες. Στην Αθήνα, η ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και θεραπεία παιδιών (μέχρι 16 ετών) περιορίζεται σε μόλις οκτώ διαθέσιμες κλίνες για ψυχογενή ανορεξία, ενώ για εφήβους και νέους ηλικίας από 16 έως 24 ετών διατίθενται μόνο έξι κλίνες, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την κάλυψη των πραγματικών αναγκών. Παράλληλα, οι γενικότερες ελλείψεις προσωπικού στα παιδοψυχιατρικά τμήματα των νοσοκομείων είναι οξείες, λόγω συνταξιοδοτήσεων και αποχωρήσεων προς τον ιδιωτικό τομέα. Για τους ενήλικες, οι διαθέσιμες θεραπευτικές δυνατότητες περιορίζονται μόνο στην Αθήνα, σε δύο νοσοκομεία (Αιγινήτειο, ΑΤΤΙΚΟ), με συνολικά έξι κλίνες ενδονοσοκομειακής θεραπείας και επίσης σημαντικές ελλείψεις σε θεραπευτικό προσωπικό, και το 18ΑΝΩ που παρέχει μόνο εξωνοσοκομειακή φροντίδα.
Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο οξύ στην Περιφέρεια, όπου σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει καμία απολύτως εξειδικευμένη δομή. Η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη είναι ιδιαίτερα προβληματική. Ουσιαστικά, η μοναδική διαθέσιμη δημόσια δομή είναι το Γ.Ν.Θ. «Ιπποκράτειο», το οποίο όμως δεν παρέχει νοσηλεία, και μια ΑΜΚΕ που υπολειτουργεί. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος «ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ» τονίζει την κατεπείγουσα ανάγκη «δημιουργίας δομών αντιμετώπισης ΔΠΤ εκτός Αθηνών, με διερεύνηση των δυνατοτήτων των Δημοσίων Φορέων Ψυχικής Υγείας τουλάχιστον στις πόλεις με Πανεπιστημιακά ψυχιατρικά Τμήματα (π.χ. Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Γιάννενα κ.λπ.), δεδομένου ότι σε περίπτωση ενδονοσοκομειακής θεραπείας οι πάσχοντες και οι οικογένειες τους έχουν να αντιμετωπίσουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα λόγω της μετακίνησης τους στην Αθήνα».
Καμία μέριμνα δεν έχει ληφθεί δε για την πρόληψη. Παρά τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών (ιδιαίτερα σε εφήβους και νέους), κυρίως μετά την πανδημία COVID-19, με τους πάσχοντες πλέον να υπερβαίνουν αριθμητικά τους χρήστες ουσιών και τους νοσηλευόμενους να υπερβαίνουν τους 1000 ανά έτος, ξεπερνώντας τα όρια των υπαρχουσών δομών.
Η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από την εφαρμογή του ν.5129/2024, της κατ’ ευφημισμό «ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», που διέλυσε τις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας και προκάλεσε βίαιες μετακινήσεις θεραπευτών και αναστολή προγραμμάτων, οξύνοντας τα προβλήματα των πασχόντων από ΔΠΤ και των οικογενειών τους.
Επειδή η υγεία αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό και θεμελιώδες δικαίωμα και η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικές και δωρεάν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Επειδή οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής αποτελούν σοβαρή ψυχική νόσο. Καταγράφεται δε δραματική αύξηση των σχετικών περιστατικών.
Επειδή η έλλειψη οργανωμένης πρόληψης και επαρκούς πρωτοβάθμιας φροντίδας οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση και επιβαρύνει σημαντικά την έκβαση της θεραπείας.
Επειδή οι δημόσιες δομές θεραπείας των ΔΠΤ είναι ελάχιστες και παρουσιάζουν σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές.
Επειδή η αδυναμία ανταπόκρισης στη ζήτηση οδηγεί σε μακρές αναμονές για ραντεβού και περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπεία.
Επειδή η έλλειψη γεωγραφικής διασποράς των δημόσιων θεραπευτικών δομών οδηγεί σε αποκλεισμό μεγάλου μέρους του πληθυσμού της Περιφέρειας από την πρόσβαση σε ποιοτική και έγκαιρη φροντίδα.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Προτίθεται να προχωρήσει σε θεσμική αναγνώριση των ΔΠΤ ως διακριτή κατηγορία ψυχικών νοσημάτων;
2. Ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει για την επάρκεια και τη στελέχωση των υπαρχουσών δημόσιων δομών με το αναγκαίο προσωπικό;
3. Προτίθεται να προχωρήσει σε μια ολιστική αντιμετώπιση των ΔΠΤ, με έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα, την έγκαιρη ανίχνευση των περιστατικών και, πρωτίστως, στην πρόληψη;
4. Σκοπεύει να αξιολογήσει τις προτάσεις των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να ενισχυθεί η πρωτοβάθμια φροντίδα και να διασφαλιστεί η γεωγραφική ισοκατανομή των υπηρεσιών ψυχικής υγείας;
5. Ποια ιδιαίτερη μέριμνα θα λάβει για την ψυχοεκπαιδευτική στήριξη των οικογενειών των πασχόντων από ΔΠΤ;
Η ερωτώσα Βουλευτής
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)